ادوار مختلف آگاهى يابند . به اين ترتيب ، ملاحظه خواهند نمود كه در طى قرون مورد مطالعهء ما ، قيمت كالاها به حكم تكامل تمدن در ممالك اسلامى ، همواره و دائما رو به ترقى بوده است . در ممالك سوريه و لبنان ، در قرن دوازدهم و سيزدهم ميلادى ، هزينهء زندگى بسيار گران شده بود ، ولى در اين دوره نيز مانند روزگار ما اشخاص متمول و ثروتمندى بودند كه مىتوانستند به قيمتهاى سرسام‌آور ، اشياء موردنظر خود را خريدارى كنند . اختلاف عظيمى كه بين ارزش كارهاى فكرى با كارهاى بدنى وجود داشت بيشتر ناشى از اين بود كه در آن دوره ، غلامان محكوم به بيگارى بودند و در مقابل كارى كه انجام مىدادند پولى نمىگرفتند . سال مسيحى / محل / كالا و چيزهاى ديگر / قيمت به فرانك ژرمينال 813 / بغداد / يك كيلو نان / 10 / 0 813 / بغداد / يك كيلو نان / 17 / 0 945 / بغداد / يك كيلو نان / 31 / 0 945 / بغداد / يك كيلو نان / 20 / 2 992 / بغداد / يك كيلو نان / 59 / 7 1102 / بغداد / يك كيلو نان / 50 / 7 1326 / بصره / قيمت يك سبد بزرگ خرما / 74 / 5 1326 / بصره / مزد حمالى كه زنبيل كالا را به منزل مىرساند / 80 / 1 1331 / قاهرهء قديم / كرايهء ماهانهء يك دكان چوبى / 20 / 1 1341 / قاهرهء قديم / لباس زنانهء اعلا ، يك جفت / 00 / 64080 1341 / قاهرهء قديم / شلوار زنانهء شاهانه يك دست / 00 / 128160 1341 / قاهرهء قديم / كفش زنانهء شاهانه ، يك جفت / 00 / 48060 1384 / قاهرهء قديم / اجرت يك نفر گلكش ، روزى / 90 / 0 1433 - 1378 / قاهرهء قديم / كرايهء دكان ماهيفروشى ، سالى / 00 / 3204 1388 / قاهرهء قديم / حقوق يك نفر سرباز سوار ، روزى / 34 / 6 1198 / دمشق / گوشت ، دو رطل ( كيلو ) / 75 / 3 1299 / دمشق / گوشت ، دو رطل ( كيلو ) / 50 / 4 985 / دمشق / يك كيلو قند / 27 / 0 985 / دمشق / يك كيلو روغن / 19 / 0 1219 / دمشق / يك كيلو روغن / 37 / 0 1299 / دمشق / يك كيلو روغن / 35 / 3 895 / بغداد / يك كيلو تخم‌مرغ / 12 / 0 1106 / بغداد / يك كيلو تخم‌مرغ / 87 / 0 1197 / بغداد / يك كيلو تخم‌مرغ / 80 / 4 1296 / بغداد / يك كيلو تخم‌مرغ / 80 / 3 1403 / بغداد / يك كيلو تخم‌مرغ / 90 / 4